Historical and philological journal
PUBLISHED SINCE 1958

ԼՈՒՅՍ Է ՏԵՍՆՈՒՄ 1958 ԹՎԱԿԱՆԻՑ
Историко-филологический журнал
ИЗДАЕТСЯ С 1958 ГОДА
  • Աննա Ասատրյան - Միջազգային գիտաժողով՝ "Արվեստի հարցերը Արշակ Չոպանյանի "Անահիտ" հանդեսում"
    5 Էջ | 288-293 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2024.2-288 |

    Ստացվել է՝ 2024-06-24 | Գրախոսվել է՝ 0001-01-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 2024-07-10

    Տպագրված է 2024 N 2 (226) / Գիտական կյանք

    Հայկական իրականության մեջ հրատարակված թերթերն ու շաբաթաթերթերը, գրական-գեղարվեստական և երաժշտական հանդեսներն ու տարեգրքերն իրենց էջերում ոչ միայն անդրադարձել են ժամանակակից կերպարվեստին, երաժշտությանը և թատրոնին, այլև լուսաբանել են ցուցահանդեսներն ու համերգները, ինչպես նաև՝ օպերային և թատերական ներկայացումները, ներկայացրել են հայ արվեստի երևելի ներկայացուցիչների ստեղծագործական դիմանկարները, քննության առել արվեստի գաղափարաոճական տարբեր ուղղությունները (ռոմանտիզմ, ռեալիզմ, իմպրեսիոնիզմ, սիմվոլիզմ և այլն), առանձին տեսակներն ու ժանրերը:
    Բեռնել

  • Աննա Ասատրյան - Լիլիթ Երնջակյան. Ալան Հովհաննեսի երաժշտական աշխարհը. Արևելք-Արևմուտք խաչմերուկներ
    3 Էջ | 284-287 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2024.1-284 |

    Ստացվել է՝ 2024-02-02 | Գրախոսվել է՝ 0001-01-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 2024-03-22

    Տպագրված է 2024 N 1 (225) / Գրախոսություններ

    Մեծ Բրիտանիայի “Cambridge Scholars Publishing” մեծահամբավ հրատարակչությունը, ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի գիտական խորհրդի որոշմամբ, լույս է ընծայել Արվեստի ինստիտուտի Երաժշտության բաժնի առաջատար գիտաշխատող, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, արվեստագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Լիլիթ Երնջակյանի անգլերեն աշխատությունը՝ նվիրված XX դարի ամերիկահայ անվանի կոմպոզիտոր Ալան Հովհաննեսի երաժշտական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ Արևելք-Արևմուտք մշակութային փոխառնչությունների համատեքստում:

    Բանալի բառերԱլան Հովհաննես Վիլյամ Սարոյան հայկական ինքնություն ամերիկյան մշակույթ Արևելք-Արևմուտք մշակութային երկխոսություն:

    Բեռնել

  • Աննա Ասատրյան - Միջազգային գիտական կոնֆերանս՝ «Սերգեյ Փարաջանով –100»
    5 Էջ | 275-280 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2024.3-275 |

    Ստացվել է՝ 2024-11-17 | Գրախոսվել է՝ 0001-01-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 2024-11-21

    Տպագրված է 2024 N 3 (227) / Գիտական կյանք

    Հայ նշանավոր կինոռեժիսոր Սերգեյ Փարաջանովի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված հոբելյանական միջոցառումների անցկացման համար ստեղծված Կառավարական հոբելյանական հանձնաժողովի որոշմամբ, ՀՀ ԿԳՄՍՆ աջակցությամբ 2024 թ. սեպտեմբերի 10–12-ը գիտությունների ազգային ակադեմիայում տեղի ունեցավ «Սերգեյ Փարաջանով – 100» խորագրով միջազգային գիտական կոնֆերանս, որը կազմակերպել էր ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտը՝ Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի հետ։
    Բեռնել

  • Աննա Ասատրյան - Կոմիտասի ստեղծագործությունների ակադեմիական նոր hրատարակությունը
    1 Էջ | 306-307 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2024.3-306 |

    Ստացվել է՝ 0001-01-01 | Գրախոսվել է՝ 0001-01-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 0001-01-01

    Տպագրված է 2024 N 3 (227) / Լրատու

    Օրերս ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի գիտական խորհրդի որոշմամբ ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչությունը լույս է ընծայել Կոմիտասի Երկերի ժողովածուի երկրորդ հրատարակության առաջին հատորը, որն ընդգրկում է Կոմիտասի մեներգերը՝ դաշնամուրի նվագակցությամբ:Իսկ ամեն ինչ սկսվել էր տասնամյակներ առաջ: 1949 թ. սեպտեմբերի 26-ին՝ Կոմիտասի ծննդյան 80-ամյակի օրը, Հայկական ԽՍՀ Մինիստրների խորհուրդը որոշում ընդունեց Կոմիտասի Եր¬կերի ժողովածուի ակադեմիական հրատարակության մասին, որի իրագործումը հանձնա-րարվեց ՀԽՍՀ գիտությունների ակադեմիային: Ակադեմիայի նախագահությունը 1950 թ. հունվարի 25-ի № 4 նիստում որոշում կայացրեց Կոմիտասի Երկերի ժողովածուի ակադեմիական հրատարակությունը 1950-ին սկսելու վերաբերյալ:
    Բեռնել

  • Աննա Ասատրյան - Գիտաժողով՝ «ՀՀ ԳԱԱ – 80. հայ ակադեմիական արվեստագիտության երախտավորները. Քրիստափոր Քուշնարյան»: Միջազգային գիտաժողով՝ «Արամ Խաչատրյան–120»
    7 Էջ | 371-378 |

    Ստացվել է՝ 2023-09-21 | Գրախոսվել է՝ 0001-01-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 2023-11-29

    Տպագրված է 2023 N 3 (224) / Գիտական կյանք

    ՀՀ ԳԱԱ հիմնադրման 80-ամյա հոբելյանի շրջանակներում ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտը (ԱԻ) նախաձեռնել է «ՀՀ ԳԱԱ – 80. հայ ակադեմիական արվեստագիտության երախտավորները» գիտական կոնֆերանսների շարքը, որի նպատակն է բացահայտել ՀՀ ԳԱԱ ծանրակշիռ դերը հայ արվեստագիտության զարգացման գործում: Շարքի՝ երաժշտագետներին նվիրված կոնֆերանսները, կազմակերպվելու են Հայաստանի կոմպոզիտորների միության (ՀԿՄ) հետ, քանի որ նրանց գործունեությունը սերտորեն կապված է եղել վերջինիս հետ:
    Բեռնել

  • Աննա Ասատրյան - Հովհաննես Նալբանդյան. հայ առաջին խոշոր ջութակա¬հարը
    22 Էջ | 26-48 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2022.1-26 |

    Ստացվել է՝ 2022-02-21 | Գրախոսվել է՝ 2022-03-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 2022-03-10

    Տպագրված է 2022 N 1 (219) / Հոդվածներ, հաղորդումներ

    «Ես մեծ հաճույքով լսեցի Լեոպոլդ Աուերի շատ հայտնի ուսանող Հովհաննես Ռոմանովիչ Նալբանդյանին, որը ջութակահարի մեծ տաղանդ ունի» . ահավասիկ աշխարհահռչակ ջութակահար Պաբլո դե Սարասատեի կարծիքը Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտ, տակավին 24-ամյա հայ տաղանդավոր ջութակահար, ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1926), ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1937) Հովհաննես Առաքելի (Ռոմանի) Նալբանդյանի (15 սեպտեմբերի 1871, Սիմֆերոպոլ– 23 փետրվարի 1942, Տաշքենդ) մասին Լոնդոնում 1895 թ. տեղի ունեցած նրանց հանդիպումից հետո:

    Բանալի բառերՀովհաննես Նալբանդյան արտիստ ջութակահար-վիրտուոզ մանկավարժ Պետերբուրգի կոնսերվատորիա հուշագրություն Պ. Սարասատե Լ. Աուեր:

    Բեռնել

  • Աննա Ասատրյան - «Ալեքսանդր Սպենդիարյան –150» միջազգային գիտական նստաշրջանը
    4 Էջ | 323-327 |

    Ստացվել է՝ 2022-02-21 | Գրախոսվել է՝ 0001-01-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 2022-03-03

    Տպագրված է 2022 N 1 (219) / Գիտական կյանք

    2021 թ. նոյեմբերի 1-ին լրացավ հայ դասական երաժշտության ականավոր ներկայացուցիչ, հայկական սիմֆոնիկ երաժշտության հիմնադիր, կոմպոզիտոր, դիրիժոր և երաժշտական-հասարակական գործիչ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի (1871–1928) ծննդյան 150-ամյա հոբելյանը: Խորհրդային Հայաստանի կառավարության հրավերով Ալ. Սպենդիարյանը 1924 թ. հոկտեմբերին տեղափոխվեց Երևան: Կոմպոզիտորի ստեղծագործության երևանյան շրջանն առանձնացավ բազմաժանրությամբ: Մի կողմից նա երգչախմբի, ձայնի ու դաշնամուրի կամ նվագախմբի համար կատարում է հեղափոխական երգերի, հայկական և ուկրաինական ժողովրդական երգերի մշակումներ, մյուս կողմից՝ գործիքավորում «Ալմաստ» օպերան, որն առանձնահատուկ տեղ ունի հայ երաժշտության պատմության մեջ:
    Բեռնել

  • Աննա Ասատրյան - Ռոբերտ Աթայան
    4 Էջ | 315-319 |

    Ստացվել է՝ 2022-07-13 | Գրախոսվել է՝ 0001-01-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 2022-11-09

    Տպագրված է 2022 N 3 (221) / Գրախոսություններ

    Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի գիտական խորհրդի որոշմամբ լույս է տեսել «Ռոբերտ Աթայան» գիրքը (խմբագիր՝ Գուրգեն Գասպարյան)՝ նվիրված հայ երաժշտագիտության երախտավոր, կոմիտասագետ, կոմպոզիտոր, երաժշտա-հասարակական գործիչ և մանկավարժ Ռոբերտ Աթայանին (1915–1994), նաև՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի հիմնադրման 100-ամյա հոբելյանին, ինչը միանգամայն տրամաբանական է, քանի որ պրոֆեսոր Աթայանը երկար տարիներ ոչ միայն դասավանդել է կոնսերվատորիայում, այլև ղեկավարել երաժշտության տեսության ամբիոնը:

    Բանալի բառերՌոբերտ Աթայան Լուսինե Սահակյան կոմիտասագիտություն ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտ արխիվային վավերագրեր նամականի:

    Բեռնել

  • Աննա Ասատրյան - ՀՍՍՀ արվեստի առաջին վաստակավոր գործիչը. Գարեգին Լևոնյան
    2 Էջ | 332-334 |

    Ստացվել է՝ 2022-09-23 | Գրախոսվել է՝ 0001-01-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 2022-11-09

    Տպագրված է 2022 N 3 (221) / Մեր երախտավորները

    ՀՍՍՀ արվեստի առաջին վաստակավոր գործիչ, արվեստաբան, բանասեր, պատմաբան, մատենագետ, հրատարակչական գործիչ, խմբագիր, պրոֆեսոր Գարեգին Լևոնյանը ծնվել է Ալեքսանդրապոլում (ներկայումս՝ Գյումրի) 1872 թ. նոյեմբերի 21-ին, նշանավոր գուսան Ջիվանու (Սերոբ Լևոնյան) ընտանիքում:Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Մկրտիչ Խրիմյանի կարգադրությամբ Մոսկվայում կամ Պետերբուրգում սովորելու համար 1896 թ. երեք տարի ժամկետով Էջմիածնի վանքի հաշվին Լևոնյանին թոշակ է նշանակվում: Նա մեկնում է Մոսկվա, իսկ երկու տարի անց՝ Պետերբուրգ, որտեղ 1898–1901 թթ. սովորում է Պետերբուրգի արվեստների կայսերական ակադեմիայում՝ աշակերտելով նկարիչներ Կորովինին ու Ռեպինին:
    Բեռնել

  • Աննա Ասատրյան - Անահիտ Չթյան. Հայ թատրոնը Եգիպտոսում: Ակնարկներ սփյուռքահայ թատրոնի պատմության: Գիրք 3
    3 Էջ | 284-287 |

    Ստացվել է՝ 2021-06-23 | Գրախոսվել է՝ 0001-01-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 2021-07-01

    Տպագրված է 2021 N 2 (217) / Գրախոսություններ

    Ինչպես հայտնի է, Հայագիտության զարգացման հայեցակարգի՝ «I. Ընդհանուր դրույթներ» հոդվածի առաջին կետում ամրագրված է. «Հայագիտության կարևոր բնագավառներից են սփյուռքագիտությունը, հարևան ժողովուրդների հետ հայերի պատմամշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրությունը»: Միևնույն ժամանակ՝ սփյուռքահայ արվեստի ուսումնասիրությունը միշտ եղել է Արվեստի ինստիտուտի գիտական հետազոտությունների կարևոր ուղղություններից մեկը, որի արդյունքում հրատարակվել է պատկառելի գրականություն:

    Բանալի բառերեգիպտահայ թատրոն «Եգիպտահայ դրամատիկ» խումբ «Եգիպտահայ կոմեդի» թատերախումբ եգիպտահայ մամուլ:

    Բեռնել

  • Աննա Ասատրյան - Արվեստագիտության եռանդուն գործիչը (Արարատ Աղասյանի ծննդյան 65-ամյակի առթիվ)
    9 Էջ | 308-317 |

    Ստացվել է՝ 2021-06-21 | Գրախոսվել է՝ 0001-01-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 2021-06-29

    Տպագրված է 2021 N 2 (217) / Մեր հոբելյարները

    Լրացավ ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի տնօրեն, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, ՀՀ պետական մրցանակի դափնեկիր, արվեստագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Արարատ Աղասյանի ծննդյան 65-ամյա հոբելյանը:Ա. Աղասյանը ծնվել է 1956 թ. օգոստոսի 11-ին ՀՍՍՀ Սիսիան քաղաքում, ԽՍՀՄ Պետական բանկի հայկական գրասենյակի կառավարիչ, ՀՍՍՀ պետական ագրոարդյունաբերական կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ, ՀՍՍՀ վաստակավոր տնտեսագետ, տնտեսագիտության թեկնածու Վլադիմիր Աղասյանի և մանկավարժ, անգլերեն լեզվի ուսուցչուհի Մարգարիտա Ասոյանի ընտանիքում:
    Բեռնել

  • Աննա Ասատրյան - Պետրոս Ադամյանը ժամանակակիցների հուշերում (անգլ.)
    4 Էջ | 262-266 |

    Ստացվել է՝ 2021-06-28 | Գրախոսվել է՝ 0001-01-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 2021-06-01

    Տպագրված է 2021 N 3 (218) / Գրախոսություններ

    Բեռնել