Պավել Ավետիսյան

Պատմական գիտությունների դոկտոր, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ։ Ծնվել է 1957 թ. Թբիլիսի քաղաքում: 1975-1980թթ. սովորել է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետում, պ. գ. թ. (2003թ.), պ.. գ.. դ. (2014թ.), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2014թ.): 1980-1982թթ. ԵԺՏԻ-ի «Գիտելիք» ընկերություն պատասխանատու քարտուղար: 1983-1987թթ. ԵՊՀ հնագիտության և ազգագրության ամբիոնի ավագ լաբորանտ: 1983թ. Երևանի հիմնադրման պատմության «Էրեբունի» թանգարան, ավագ գիտաշխատող: 1987-1992թթ. ԵՊՀ հնագիտության գիտահետազոտական լաբորատորիայի կրտսեր գիտաշխատող: 1993-2005թթ. ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ, թեմայի ղեկավար: 2005-2006թթ. ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի վաղ հնագիտության բաժնի վարիչ: 2006-2022 թթ. ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի տնօրենն է: 2022 թվականից ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիուտի գիտական ղեկավար։ 2025 թվականից ՀՀ ԳԱԱ փոխնախագահի ժամանակավոր պաշտոնակատար։ Պարգևատրվել է Մովսես Խորենացի մեդալով (2011թ.): Հիմնական գիտական արդյունքները. Հնագիտական հուշարձանների պեղումներ և ուսումնասիրություն, հայոց պատմության և մշակույթի ուսումնասիրության աղբյուրագիտական հենքի համալրում և թարմացում (14 հուշարձանի պեղումների ղեկավար): Հայկական լեռնաշխարհում վաղ երկրագործական հասարակություններին բնորոշ հնագիտական մշակույթների բացահայտում և ուսումնասիրություն: Բրոնզ-երկաթի դարերի պարբերացման և ժամանակագրության նոր սանդղակի մշակում: Հայկական լեռնաշխարհի հնագիտական մշակույթների փուլաբաժանման համակարգի մշակում: Մինչպատմական Հայաստանի սոցիալ-մշակութային համակարգի ձևավորման և զարգացման փուլերի առանձնացում: Գիտական աշխատանքների ընդհանուր թիվը` 91 (մենագրություններ, դասագրքեր` 5, որից արտասահմանյան գիտ. հրատ.` 2): Հոդվածներ, գիտական զեկուցումների նյութեր և հիմնադրույթներ` 83, որից արտասահմանյան գիտ. հանդեսներում`40: Անդամակցություն այլ գիտական ակադեմիաներին և ընկերություններին ՀՀ միջգերատեսչական հնագիտական հանձնաժողովի փոխնախագահ, ՀՀ մշակույթի նախարարության գիտամեթոդական խորհրդի անդամ, ՀՀ մշակույթի նախարարության փորձագիտական խորհրդի անդամ:

Հետազոտությունների ոլորտները

Գործառույթները

Հնագիտական հուշարձանների պեղումներ և ուսումնասիրություն, հայոց պատմության և մշակույթի ուսումնասիրության աղբյուրագիտական հենքի համալրում և թարմացում (14 հուշարձանի պեղումների ղեկավար):
Հայկական լեռնաշխարհում վաղ երկրագործական հասարակություններին բնորոշ հնագիտական մշակույթների բացահայտում և ուսումնասիրություն:
Բրոնզ-երկաթի դարերի պարբերացման և ժամանակագրության նոր սանդղակի մշակում: Հայկական լեռնաշխարհի հնագիտական մշակույթների փուլաբաժանման համակարգի մշակում:
Մինչպատմական Հայաստանի սոցիալ-մշակութային համակարգի ձևավորման և զարգացման փուլերի առանձնացում:
Գիտական աշխատանքների ընդհանուր թիվը` 91 (մենագրություններ, դասագրքեր` 5, որից արտասահմանյան գիտ. հրատ.` 2): Հոդվածներ, գիտական զեկուցումների նյութեր և հիմնադրույթներ` 83, որից արտասահմանյան գիտ. հանդեսներում`40:

Գիտաժողովների մասնակցություն

“Ceramics in Transitions. Chalcolithic Though Iron Age in the Highlands”`Նյու Յորք (2003թ.): “Archaeology, Ethnology and Folklore of the Caucasus”, Երևան, (2003 թ.):

“Mythical Landscapes Then and Now”, Երևան, (2005 թ.):

“Von Majkop bis Trialeti”` Բեռլին, (2006 թ.):

"Archaeology of Armenia in regional context", Երևան, (2009 թ.):

Հայագիտական միջազգային երկրորդ համաժողով, Երևան (2013թ.):

Environment and Societies in the Southern Caucasus during the Holocene, Լիոն (2013թ.):

“Current Practices in Armenian Studies: The Creation and Visibility of New Knowledge” Լոս Անջելես (2014թ.):

Religious interactions in Ancient Armenia 8th c. BC - 5th c. AD VIIIe siècle av. J.-C. – V siècle ap. J-.C., Փարիզ, (2015թ.):

“Millet Cultivation in the Caucasus From The 6-th to the 2nd mill. BC “, Լիոն (2015թ.):

“The Caucasus: Bridge Between the Urban Centres in Mesopotamia and the Pontic Steppes in the 4th and 3rd Millennium BCE. The Transfer of Knowledge and Technologies Between East and West in the Bronze Age”, (Մայնի Ֆրանկֆուրտ, 2018թ.):

Անդամակցություն այլ գիտական ակադեմիաներին և ընկերություններին

ՀՀ միջգերատեսչական հնագիտական հանձնաժողովի փոխնախագահ, ՀՀ մշակույթի նախա- րարության գիտամեթոդական խորհրդի անդամ, ՀՀ մշակույթի նախարարության փորձագիտական խորհ- րդի անդամ:

Հրատարակած գրքերի ցանկ

Հայկական լեռնաշխարհը մ. թ. ա. XXIV-IX դարերում (Սոցիալ-մշակութային ձևափոխումների դինամիկան ըստ հնագիտական տվյալների): Պատմական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճանի հայցման գիտական զեկուցում, Երևան, 2014:

Հրատարակված հոդվածների ցանկ

Preliminary Results of 2012 Excav ations at theLate Neolithic Settleme nt of Masis-Blur. Stone Age of Armenia. A Guide-book to the Stone Age Archaeology in the Republic of Armenia, Monograph of the JSPS-Bilateral Joint Research ProjectCenter for Cultural Resource Studies,Kanazawa University, 2014. p. 177-190 (Hayrapetyan A., Martirosyan-Olshansky K., Areshian G.).

Transition to Extractive Metallurgy and Social Transformation in Arm enia at the Endof the Stone Age. Stone Age of Armenia. A Guide-book to the Stone Age Archaeology in the Republic of Armenia, Monograph of the JSPS-Bilateral Joint Research ProjectCenter for Cultural Resource Studies, Kanazawa University 2014, pp. 283-315 (A.Bobokhyan, Kh.Meliksetian, B. Gasparyan, P.Avetisyan,Ch. Chataigner and E. Pernicka).

See also Archaeobotany; Biomolecular Analysis; Food and Ritual; Residue Analysis, Tartaric Acid; Rockshelters/Caves; Wine; Wineries. Archaeology of Food: An Encyclopedia, v. 2,2015, p. 40 (Areshian,G. E. Gasparyan B.).

Early Divergent Strains of Yersinia pestis in Eurasia 5,000 Years Ago. Cell, N 163, 2015., pp. 571-583 (Rasrnussen S. Et all.).

Армения в эпоху бронзы и железа. Армения. Легенда бытия, Москва, 2016, С. 22-28.

Armenia In the Epoch of Bronze and Iron. Armenia. The Legend of Being, Moscow 2016, pp. 22-28.

Мир-Системы, границы и контактные зоны в истории Древней Передней Азии. В кн.: На стыке мир-систем: Из истории контактных зон древности и современности. Ер.: Изд. РАУ, 2016, С. 48-65.

Eight Millennia of Matrilineal Genetic Continuity in the South Caucasus. "Current Biology", N27/1-6, Elsevier, 2017, pp. 1-13 (Margaryan A.V., et al).

On the issues of chronology and periodisation of the Armenian Middle Bronze Age archaeological Cultures. ARAMAZD. Armenian Journal of Near Eastern Studies, edt. Kosyan A., Petrosyan A., Vol. XI, issues 1-2, Archaeopress , 2017, pp. 57-87.

Axes, Labyrinths and Astral Symbols: Bronze Pendants and Pins from the Armenian Highlands.

Ancient West & East, vol. 17, 2018, pp . 27-63 (Dan R., Petrosyan A.).

Պ. Ավետիսյան (համահեղինակությամբ՝ Բոբոխյան Ա.Ա.). Սարդարապատի ճակատամարտի հնագիտություն». Ռազմական լանդշաֆտի պատմական ձևափոխումները Արարատի և Արագածի միջև: Լրաբեր հասարակական գիտությունների, N 2, 2018, էջ 296-309.

Cult-Places of Ancient Armenia: A Diachronic View and an Attempt of Classificationhe Mountains and Far Away. Over the Mountains and Far Away Studies in Near Eastern history and archaeologypresented to Mirjo Salvini on the occasion of his 80th birthday, Archaeopress, 2019, pp. 19-33 (A. Bobokhyan).