Թամար Հայրապետյան - Սնվելու մշակույթը հայ բանավոր ավանդության մեջ (առօրյա, տոնածիսական և առասպելաբանական մակարդակները)
24 Էջ | 216-240 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2022.2-216 | Ստացվել է՝ 2021-11-10 | Գրախոսվել է՝ 2021-11-18 | Ընդունվել տպագրության՝ 2022-04-08
Տպագրված է 2022 N 2 (220) / Ազգագրություն
Մարդու կյանքի բոլոր կարևորագույն փուլերը՝ ծնունդը, կնունքը (մկրտություն), ամուսնությունը, թաղումն ավանդաբար նշվում է սեղանի շուրջ՝ ուղեկցվում հացկերույթով կամ հոգեհացով: Սննդի (ուտելիք) անպայման առկայությունն այդ կարևոր իրադարձություններում ունիվերսալ հոգեբանական նախապայման է, իսկ սնունդ ընդունելու կամ դրանից հրաժարվելու ձևերը՝ էթնիկական կամ ազգային առանձնահատկություն:Այս համատեքստում սննդի անհատական ընդունումը վերածվում է ընկերային ծեսի՝ խնջույքի, որը կոչված է բարեկարգություն մտցնել մարդկային փոխհարաբերությունների և համակեցության մեջ:
Բանալի բառերուտեստ սնվելու մշակույթ խնջույք ծես տոն առասպել բանահյուսություն:
Թամար Հայրապետյան - Չափահասության խորհրդածեսի դրսևորումը հայկական և իտալական մի հեքիաթախմբում
16 Էջ | 157-173 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2025.2-157 | Ստացվել է՝ 2025-02-10 | Գրախոսվել է՝ 2025-02-13 | Ընդունվել տպագրության՝ 2025-07-11
Տպագրված է 2025 N 2 (229) / Բանագիտություն
Գերմանացի բանագետ Հանս-Յորգ Ութերի Ժողովրդական հեքիաթների տիպերի միջազգային նշացանկի (կատալոգ) 408 թվահամարին համապատասխանող հայկական Երեք հավկիթ և իտալական Երեք նարինջ հեքիաթախմբի համեմատական քննությունը ցույց է տալիս, որ տարիքային մի խմբից անցումը մյուսին, տարբեր ժողովուրդների բանահյուսության մեջ ունեցել է զանազան դրսևորումներ ու խորհրդանշանային ծածկագրեր, բայց բոլորն էլ ամենակարևորը համարել են նախամուսնական չափահասության կարգն անցնելու ծեսի հաղթահարումը:
Բանալի բառերչափահասության խորհրդածես հայկական և իտալական հեքիաթախումբ Հանս-Յորգ Ութեր արխայիկ մտածողություն նարինջ հավկիթ (ձու) հեքիաթ խորհրդանշան սյուժե առասպել:
