Վերջերս ընթերցող լայն հանրության սեղանին դրվեց անվանի հայագետ, պ. գ. դ., ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գլխավոր գիտաշխատող Հակոբ Չոլաքյանի մենագրությունը, որը նվիրված է պատմական Անտիոքի շրջանի բնիկ հայերի պատմաազգագրությանն ու միտված է՝ քննելու, համակարգելու տարածաշրջանի պատմությունը՝ ելնելով պատմաազգագրական, աղբյուրագիտական, բարբառագիտական, բանագիտական սկզբունքներից: Մենագրության տասներկու ընդարձակ գլուխները, խճանկարի տեսքով ամբողջացնում են շրջանի պատմությունը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը, մանրամասն ներկայացնում են Անտիոքի շրջանի պատմաազգագրությունը՝ բարբառից մինչև բանահյուսություն:

Բանալի բառերԱնտիոք Քեսաբ պատմաազգագրական ուսումնասիրություն բանահյուսություն բարբառ և բարբառագիտություն ավանդազրույց դավանանք

ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի աշխատություններ (ՀԱԻԱ) պարբերականի 5-րդ հատորը հանրագումարի է բերում հնագիտության, ազգագրության, բանագիտության, մշակութային մարդաբանության՝ մինչ օրս չլուսաբանված զանազան հիմնախնդիրների քննությունը: Ներկայացվող ժողովածուն ընդգրկում է ավելի քան մեկ տասնյակից ավել հետազոտողների ուսումնասիրություններ: Ժողովածուն բաղկացած յոթ բաժնից (I. «Հուշարձաններ և գտածոներ», II. «Ավանդույթ և արդիականություն», III. «Պար և ծես», IV. «Բանահյուսություն և լեզվամշակույթ», V. «Պոլսահայոց հիմնախնդիրներ», VI. «Հաղորդումներ», VII. «Մեր հոբելյարները»), հավելվածային «Լուսանկարներ և գծապատկերներ» և «Տեղեկություններ հեղինակների մասին» բաժիններից, որոնք, որոշ դեպքերում, ընդգրկում են միմյանց հարակից հիմնահարցեր, իսկ հոդվածներից որոշներն ունեն նաև միջգիտակարգային բնույթ:

Բանալի բառերԱնտիոք Քեսաբ պատմաազգագրական ուսումնասիրություն բանահյուսություն բարբառ և բարբառագիտություն ավանդազրույց դավանանք:

2020 թ. լույս է տեսել ՀՀ ԳԱԱ Հր. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտի տնօրեն, բանասիրական գիտությունների դոկտոր Վ. Կատվալյանի՝ ՀՀ-ում առկա բարբառների ու խոսվածքների նկարագրությանը և ուսումնասիրությանը վերաբերող երկրորդ գիրքը՝ նվիրված Կոտայքի մարզին: Առաջինը լույս է տեսել 2018 թ. և նվիրված էր Գեղարքունիքի մարզին:

Բանալի բառերԿոտայքի մարզ խոսվածք համապատկեր քերականություն բառապաշար բանահյուսական նյութեր բարբառագիտություն զուգաբանություններ տարբերակայնություն: