Historical and philological journal
PUBLISHED SINCE 1958

ԼՈՒՅՍ Է ՏԵՍՆՈՒՄ 1958 ԹՎԱԿԱՆԻՑ
Историко-филологический журнал
ИЗДАЕТСЯ С 1958 ГОДА
  • Աննա Ասատրյան - Հովհաննես Նալբանդյան. հայ առաջին խոշոր ջութակա¬հարը
    22 Էջ | 26-48 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2022.1-26 |

    Ստացվել է՝ 2022-02-21 | Գրախոսվել է՝ 2022-03-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 2022-03-10

    Տպագրված է 2022 N 1 (219) / Հոդվածներ, հաղորդումներ

    «Ես մեծ հաճույքով լսեցի Լեոպոլդ Աուերի շատ հայտնի ուսանող Հովհաննես Ռոմանովիչ Նալբանդյանին, որը ջութակահարի մեծ տաղանդ ունի» . ահավասիկ աշխարհահռչակ ջութակահար Պաբլո դե Սարասատեի կարծիքը Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտ, տակավին 24-ամյա հայ տաղանդավոր ջութակահար, ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1926), ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1937) Հովհաննես Առաքելի (Ռոմանի) Նալբանդյանի (15 սեպտեմբերի 1871, Սիմֆերոպոլ– 23 փետրվարի 1942, Տաշքենդ) մասին Լոնդոնում 1895 թ. տեղի ունեցած նրանց հանդիպումից հետո:

    Բանալի բառերՀովհաննես Նալբանդյան արտիստ ջութակահար-վիրտուոզ մանկավարժ Պետերբուրգի կոնսերվատորիա հուշագրություն Պ. Սարասատե Լ. Աուեր:

    Բեռնել

  • Պետրոս Դեմիրճյան - Եղիա Տեմիրճիպաշյան. բազմավաստակ գրողն ու մտավորականը
    14 Էջ | 31-45 |

    Ստացվել է՝ 2021-05-13 | Գրախոսվել է՝ 2021-05-26 | Ընդունվել տպագրության՝ 2021-06-15

    Տպագրված է 2021 N 2 (217) / Հոդվածներ, հաղորդումներ

    Գրող, հրապարակագիր, իմաստասեր, մանկավարժ, խմբագիր Եղիա Տեմիրճիպաշյանն առանձնահատուկ տեղ է գրավում հայ գրականության պատմության և, մասնավորապես, XIX դարի վերջին քառորդի ազգային-հասարակական, կրթական-մշակութային զարգացման մեջ:Ե. Տեմիրճիպաշյանը ծնվել է 1851 թ. մայիսի 8-ին Կ. Պոլսի Հասգյուղ թաղամասում, Երևանից Թիֆլիս, ապա նաև Կ. Պոլիս տեղափոխված ազնվա¬տոհմիկ Տեմիրճիպաշյանների ընտանիքում:

    Բանալի բառերԵ. Տեմիրճիպաշյան հրապարակագիր իմաստասեր մանկավարժ խմբագիր «Երկրագունտ» «Գրական և իմաստասիրական շարժում» նորարար:

    Բեռնել

  • Հերիքնազ Որսկանյան - Ականավոր հայագետ Մանուկ Աբեղյանը` ակադեմիական գիտության ակունքներում
    27 Էջ | 73-100 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2025.2-73 |

    Ստացվել է՝ 2025-04-18 | Գրախոսվել է՝ 2025-05-22 | Ընդունվել տպագրության՝ 2025-07-11

    Տպագրված է 2025 N 2 (229) / Գրականագիտություն

    Հայ բանասիրության կարկառուն ներկայացուցիչներից է փիլիսոփայության, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, գիտության վաստակավոր գործիչ, Հայաստանի ԳԱ ակադեմիկոս Մանուկ Աբեղյանը։ Նրա հետազոտությունները հիմնարար նշանակություն են ունեցել հայագիտության մի քանի ճյուղերում՝ բանագիտություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն: Նա դրել է հայկական տաղաչափության գիտական ուսումնասիրության հիմքը:

    Բանալի բառերՄանուկ Աբեղյան մանկավարժ ազգային-հասարակական գործիչ հայագետ ուղղագրական բարեփոխումներ տաղաչափություն տեսություն մեթոդաբանություն։

    Բեռնել

  • Պետրոս Դեմիրճյան - Թովմաս Թերզյան. ինքնատիպ գրողը, գեղագետը, մանկավարժը
    11 Էջ | 83-94 | DOI՝ DOI: 10.54503/0135-0536-2025.3-83 |

    Ստացվել է՝ 2025-09-13 | Գրախոսվել է՝ 2025-09-30 | Ընդունվել տպագրության՝ 2025-11-17

    Տպագրված է 2025 N 3 (230) / Գրականագիտություն

    Թովմաս Թերզյանը XIX դարի երկրորդ կեսի արևմտահայ մտավորականության անվանի դեմքերից է: Հիմնական կրթությունը ստացել է ժամանակի համբավավոր հայկական կրթօջախներից մեկում՝ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության Մուրատ-Ռափայելյան վարժարանում: Նշանավոր ուսուցիչների՝ Ղևոնդ Ալիշանի, Արսեն Բագրատունու և այլոց հոգատար հայացքի ու հսկողության ներքո նա վաղ տարիքից ձևավորվել է որպես ազգային ու համաշխարհային դասական և արդիական արժեքների կրող, բազմակողմանի մտածողության ու հարուստ ներաշխարհի տեր անհատականություն:

    Բանալի բառերԹովմաս Թերզյան մանկավարժ բանաստեղծ թատերագիր գեղագետ թարգմանիչ

    Բեռնել

  • Պետրոս Դեմիրճյան - Թովմաս Թերզյանը՝ Արշակ Չոպանյանի գնահատմամբ
    11 Էջ | 75-86 | DOI՝ 10.54503/0135-0536-2026.2-75 |

    Ստացվել է՝ 2026-03-11 | Գրախոսվել է՝ 2026-03-22 | Ընդունվել տպագրության՝ 2026-06-18

    Տպագրված է 2026 N 2 (232) / Գրականագիտություն

    Արևմտահայ ականավոր գրող, քննադատ, հրապարակագիր, թարգմանիչ, ազգային-մշակութային գործիչ Արշակ Չոպանյանը (1872–1954) ավագ սերնդի նույնքան նշանավոր բանաստեղծ, թատերագիր, թարգմանիչ, գեղագետ ու մանկավարժ Թովմաս Թերզյանի (1840–1909) անձի և գործի վերլուծությանն ու գնահատությանն անդրադարձել է բազմիցս՝ սկսած 1890-ական թվականների սկզբից, քառորդ դարի ընթացքում: Տարբեր առիթներով գրված այդ անդրադարձները ներառում են ինչպես Թերզյանի կենսագրությանը, անհատական նկարագրին, մանկավարժական ունակություններին, ստեղծագործություններին նվիրված հոդվածներ, այնպես էլ ծավալուն հետազոտություններ և չափածո խոսք՝ քերթված:

    Բանալի բառերԿ․ Պոլիս Թովմաս Թերզյան Արշակ Չոպանյան մանկավարժ բանաստեղծ թատերագիր թարգմանիչ

    Բեռնել