Լուսինե Մարգարյան - Արցախի տեղանվանական համակարգի պատմության շրջանաբաժանման փորձ

13 Էջ | 117-130 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2024.3-117 |

Ստացվել է՝ 2024-05-27 | Գրախոսվել է՝ 2024-06-04 | Ընդունվել տպագրության՝ 2024-11-21

Տպագրված է 2024 N 3 (227) / Լեզվաբանություն

Արցախի տեղանվանական համակարգի պատմական զարգացման ընթացքը բնութագրելու համար կարևոր է այդ համակարգի զարգացման բոլոր փուլերի հատկանշական կողմերի վերհանումը: Ռուս լեզվաբան, հատկանվանագետ Վլադիմիր Ա. Նիկոնովը գրում էր, որ «ոչ ոք չգիտի և չի էլ կարող իմանալ, թե որն էր առաջին տեղանունը, և դա գիտության «թուլությունը» չէ բնավ» : Բայց և հին ժամանակներից առ այսօր էլ հայտնի բոլոր եղանակներով, հնարավոր բոլոր միջոցներով մարդկությունը փորձում է գտնել իր առաջին կայանը, առաջին անունը:

Բանալի բառերԱրցախի տեղանվանագիտություն պատմական շրջանաբաժանում ենթաշերտային տարրեր լեզվական ազդեցություն վերանվանումներ պատմական ու քաղաքական գործընթացների ազդեցություն:

Բեռնել

Աելիտա Դոլուխանյան - Լաուրա Մուրադյան. Գրականագիտական դիտումներ ժամանակի մեջ (ուսումնասիրություններ և հոդվածներ)

5 Էջ | 279-284 |

Ստացվել է՝ 2021-12-20 | Գրախոսվել է՝ 0001-01-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 2022-01-21

Տպագրված է 2022 N 1 (219) / Գրախոսություններ

Ամփոփում / Բանալի բառեր

Գրականագետ Լաուրա Մուրադյանը, որը հայ գրականության XIX–XX դարերի և մեր օրերի լավագույն գիտակներից է, բոլորովին վերջերս հրատարակել է իր ընտրությամբ կատարված վերջին տարիների հրապարակումների ժողովածուն: Դրանց մեջ կան և՛ ուսումնասիրություններ, և՛ առանձին հոդվածներ՝ նվիրված արևմտահայ, արևելահայ գրականություններին, թատրոնին, կինոյին, ուսումնական խնդիրներին:Ժողովածուի ընթերցումը բացահայտում է կարևոր մի իրողություն. գրաքննադատը ընտրել է իր այն գործերը, որոնցում հնչում են իր նոր մեկնությունները՝ հարստացնելով քննվող հեղինակի կամ նկարագրվող երևույթի մասին եղած հետազոտությունները:

Բանալի բառերՐաֆֆի Ա. Արփիարյան Վ. Փափազյան գրական փոխազդեցություն Հովհ. Հովհաննիսյան գրական դիմանկար ուսումնական ձեռնարկ գրական զուգահեռներ:

Բեռնել

Սուսաննա Հովհաննիսյան - Բանաստեղծի դուստրը. նորահայտ էջեր Հովհաննես Թումանյանի ընտանեկան արխիվից

15 Էջ | 179-194 |

Ստացվել է՝ 2021-04-16 | Գրախոսվել է՝ 2021-05-12 | Ընդունվել տպագրության՝ 2021-06-18

Տպագրված է 2021 N 2 (217) / Հոդվածներ, հաղորդումներ

Ամփոփում / Բանալի բառեր

Անվանի անձանց կենսապատումը մշակութաբանության ամենահին ու փորձված մեթոդներից է, որը հնարավորություն է ընձեռում լուսաբանել ոչ միայն տվյալ անհատի կյանքը և գործը, այլև բացահայտել նրա ժամանակն ու հասարակական միջավայրը։ Այս իմաստով մեր բազմադարյան մշակույթի պատմության մեջ առանձնահատուկ է Հովհաննես Թումանյանի կենսապատումը, որն անբաժանելի է իր բազմանդամ ընտանիքի կյանքից։

Բանալի բառերՆվարդ Թումանյան Ե. Չարենց Հ. Աճառյան Ս. Գորոդեցկի Ավ. Իսահակյան Վ. Տերյան Մ. Վարդազարյան Հովնանյան դպրոց օրագրեր հուշեր բանաստեղծություններ նվիրված Նվարդին «Մծիրի» թարգմանություն ազդեցություն գրական «Քառյակ» «Հինգշաբթիներ»։

Բեռնել

Նարինե Դիլբարյան - "Տուն, բնակավայր" հասկացույթի իրանական ծագման բառերը Մովսես Խորենացու "Պատմութիւն Հայոց" երկում

13 Էջ | 136-149 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2025.1-136 |

Ստացվել է՝ 2024-11-22 | Գրախոսվել է՝ 2024-12-10 | Ընդունվել տպագրության՝ 2025-03-27

Տպագրված է 2025 N 1 (228) / Լեզվաբանություն

Ամփոփում / Բանալի բառեր

Հին հայերենում «տուն, բնակավայր» հասկացույթ արտահայտող առանցքային միավորները բնորոշ են հայոց գրական լեզվի զարգացման բոլոր փուլերին։ Այսինքն՝ դրանք վաղնջահայերենից ժառանգված և ժամանակակից գրական լեզվին ու բարբառներին փոխանցված ընդհանուր հայերեն բառեր են։ Բացի բնիկ հնդեվրոպական արմատներից՝ «տուն, բնակավայր» նշանակող բառերի շարքում կան նաև մի շարք փոխառություններ, որոնցից հատկապես կարևոր են իրանական ծագում ունեցող միավորները։ Այս բառերը, որոնք հիմնականում փոխառվել են միջին պարսկերենից, ամբողջությամբ ենթարկվել են հայերենի լեզվական օրինաչափություններին։

Բանալի բառեր"տուն բնակավայր" հասկացույթ աշխարհընկալում մշակութային փոխազդեցություն իրանական փոխառություններ ծագումնաբանություն իմաստաբանություն բառակազմություն։

Բեռնել

Վիկտոր Կատվալյան - Լոռու խոսվածքին հատուկ որոշ բառերի մասին (համեմատական վերլուծություն)

16 Էջ | 209-225 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2025.2-209 |

Ստացվել է՝ 2025-05-23 | Գրախոսվել է՝ 2025-05-29 | Ընդունվել տպագրության՝ 2025-07-11

Տպագրված է 2025 N 2 (229) / Լեզվաբանություն

Ամփոփում / Բանալի բառեր

Յուրաքանչյուր բարբառ կամ խոսվածք բնութագրվում է յուրահատուկ բառապաշարով, որը, բարբառային այլ միավորների բառապաշարի հետ հանդես բերելով ընդհանրություններ ու տարբերություններ, դրսևորվում է իբրև իմաստաբանական, բառակազմական ու ծագումնաբանական ուրույն հատկանիշներ ունեցող մի համակարգ։ Բառապաշարի քննությունը ևս կարևոր է ոչ միայն բարբառային խոսքի ամբողջական հետազոտության առումով, այլ նաև բարբառային միավորների հարաբերություններն ու ազդեցությունները որոշելու տեսանկյունով, մանավանդ երբ առկա են վիճահարույց հարցեր։

Բանալի բառերԼոռու խոսվածք բառապաշար ազդեցություն փոխառություն լեզվամտածողություն իմաստային տեղաշարժ բաղադրյալ բառեր բառարան։

Բեռնել