Արտակ Մաղալյան - Գանձասարի կաթողիկոս Գրիգոր Հասան-Ջալալյանի ուրացության հարցի շուրջ (XVI դար)

19 Էջ | 50-69 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2024.1-50 |

Ստացվել է՝ 2023-12-08 | Գրախոսվել է՝ 2023-12-27 | Ընդունվել տպագրության՝ 2024-03-22

Տպագրված է 2024 N 1 (225) / Պատմություն

Մ. Մաշտոցի անվան Մատենադարանի թիվ 2561 ձեռագիրը Մովսես Կաղանկատվացու «Պատմութիւն Աղուանից աշխարհի» երկի՝ 1664 թ. կատարված մի ընդօրինակություն է, որի վերջում՝ XVIII դարում ավելացված Աղվանից (Գանձասարի) կաթողիկոսների Գավազանագրքում, կաթողիկոս Գրիգոր Հասան-Ջալալյանի մասին գրված է. «Տէր Գրիգորիս ուրացողն. ՌԵ (1556)» : Հարկ է նկատել, որ 1556-ը ոչ թե ուրացության, այլ, ինչպես կտեսնենք ստորև, Գրիգորի՝ կաթողիկոս դառնալու մոտավոր թվականն է:

Բանալի բառեր Արցախ Գանձասար Գրիգոր Հասան-Ջալալյան կաթողիկոս Գավազանագիրք հիշատակարան Սեֆյան Իրան շահ Թահմասպ I բռնի հավատափոխություն ձուլողական քաղաքականություն

Գայանե Մախմուրյան - Ֆրանսիական քաղաքականությունը Հայաստանի Հանրապետությունում և Անդրկովկասում 1920 թվականին (անգլ.)

19 Էջ | 80-99 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2023.2-80 |

Ստացվել է՝ 2023-03-14 | Գրախոսվել է՝ 2023-03-21 | Ընդունվել տպագրության՝ 2023-06-19

Տպագրված է 2023 N 2 (223) / Պատմություն

Ամփոփում / Բանալի բառեր

Ֆրանսիայի վարչապետեր ու արտաքին գործոց նախարարներ Ալեքսանդր Միլյերանի և Ժորժ Լեյգի՝ Կովկասում Գերագույն հանձնակատարներին հասցեագրած 1920 թ. փետրվարի 12-ի, սեպտեմբերի 20-ի ու նոյեմբերի 4-ի հրահանգները Անդրկովկասում և Հայաստանում նրանց վարած քաղաքականության նպատակների ու խնդիրների մասին էին: 1920 թ. հունվարի 19-ին Դաշնակիցների կողմից Հայաստանի Հանրապետության փաստացի ճանաչումից հետո, Ֆրանսիան դիվանագիտական աշխատանք ծավալեց այստեղ։

Բանալի բառերՀայաստանի Հանրապետություն Ֆրանսիա Թուրքիա Անդրկովկաս արտաքին քաղաքականություն Ալ. Միլյերան Ժ. Լեյգ 1920 թ. Սևրի պայմանագիր բարձրագույն հանձնակատար Դ. դը Մարտել ՌԽՖՍՀ:

Բեռնել

Լիլիթ Դալլաքյան - Հարավկովկասյան էթնոքաղաքական հակամարտությունների համեմատական բնութագիրը (1990–2020 թթ.) (անգլ.)

10 Էջ | 291-301 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2023.3-291 |

Ստացվել է՝ 2023-09-12 | Գրախոսվել է՝ 2023-11-17 | Ընդունվել տպագրության՝ 2023-11-29

Տպագրված է 2023 N 3 (224) / Քննարկումներ

Ամփոփում / Բանալի բառեր

Հարավկովկասյան էթնոքաղաքական հակամարտությունների համեմատական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ունեն որոշակի առանձնահատկություններ ու ընդհանրություններ, ինչը կարևոր է Լեռնային Ղարաբաղի (ԼՂ), Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի հիմնախնդիրների ծագումնաբանությունը, պատմությունն ու ժամանակագրությունը լուսաբանելու և այդ էթնոքաղաքական հակամարտությունների հանգուցալուծման ուղիները բացահայտելու համար: Այս երեք հակամարտությունները մնում են չլուծված՝ դառնալով գերտերությունների ձեռքում գործիք՝ իրենց աշխարհաքաղաքական շահերի սպասարկման համար։

Բանալի բառերՀարավկովկասյան էթնոքաղաքական հակամարտություններ Լեռնային Ղարաբաղ-Արցախ Հարավային Օսիա Աբխազիա ազգերի ինքնորոշման իրավունք վրաց-աբխազական վրաց-հարավ օսական ռուս-վրացական ռազմական գործողություններ շովինիզմի քաղաքականություն խաղաղապահ ուժեր միջազգային իրավունք:

Բեռնել

Վաչագան Ավագյան - Արշակ Չոպանյանի կյանքի և գործունեության նկարագիրը

25 Էջ | 63-88 | DOI՝ Doi:10.54503/0135-0536-2022.2-63 |

Ստացվել է՝ 2022-05-26 | Գրախոսվել է՝ 2022-05-27 | Ընդունվել տպագրության՝ 2022-06-01

Տպագրված է 2022 N 2 (220) / Գրականագիտություն

Ամփոփում / Բանալի բառեր

Հայ մշակույթի բազմադարյա պատմության մեջ բազմաթիվ նշանավոր երախտավորների կողքին Արշակ Չոպանյանն առանձնանում է իր գործունեության լայն ընդգրկումով, հետաքրքրությունների բազմազանությամբ, անհատականությամբ ու ինքնատիպությամբ, ճանաչումով և հեղինակությամբ: Նրա բազմաբովանդակ ու բազմարդյունք գործունեությունն ընդգրկում է XIX դարավերջից XX դարի 40-ական թվականներն ընկած ժամանակահատվածը: Ա. Չոպանյանը հայ մշակույթի մեծ երախտավոր էր՝ բանասեր, գրականագետ-քննադատ, մանկավարժ, թարգմանիչ, հրատարակիչ, այդ թվում՝ "Անահիտ" գրական-գեղարվեստական ամսագրի հիմնադիր ու խմբագիր, միաժամանակ՝ հասարակական-ազգային գործիչ:

Բանալի բառերԱրշակ Չոպանյան կենսագրություն Փարիզ "Անահիտ" խմբագիր գրող գեղարվեստ գրականագետ թարգմանիչ քաղաքականություն ազգային-ազատագրական պայքար Հայկական հարց հայրենասիրություն:

Բեռնել

Արմեն Ասրյան - Մեծ Բրիտանիայի հակահայ քաղաքականությունը Ղարաբաղի հարցում (1918–1920 թթ.) և արդի իրավիճակը

23 Էջ | 88-111 |

Ստացվել է՝ 2021-03-23 | Գրախոսվել է՝ 2021-04-20 | Ընդունվել տպագրության՝ 2021-06-17

Տպագրված է 2021 N 2 (217) / Հոդվածներ, հաղորդումներ

Ամփոփում / Բանալի բառեր

Հայ ժողովուրդը լիահույս էր, որ Առաջին համաշխարհային պատերազմում Թուրքիայի կապիտուլյացիայից և Անդրկովկասում Դաշնակից երկրների հաստատվելուց հետո արդարացի լուծում կստանան իրեն հուզող խնդիրները, այդ թվում Անդրկովկասի հայկական երկրամասերը կընդգրկվեն Հայաստանի առաջին Հանրապետության կազմում: Սակայն հայ ժողովուրդն ապրեց հերթական հուսախաբությունը պատերազմի ընթացքում փոքր ազգերի պաշտպանության խոստումներով հանդես եկած քաղաքակիրթ հորջորջվող Արևմուտքից:

Բանալի բառերԱնդրկովկաս Մեծ Բրիտանիա Ղարաբաղ Ադրբեջան ազգային խորհուրդ զավթողական Հայաստանի Հանրապետություն ինքնորոշում իրավական հայ ժողովուրդ շահ պայքար տարածաշրջան քաղաքականություն:

Բեռնել

Հասմիկ Աբրահամյան - Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի աշխատություններ. 6

6 Էջ | 256-262 | DOI՝ 10.54503/0135-0536-2026.1-256 |

Ստացվել է՝ 2025-11-28 | Գրախոսվել է՝ 0001-01-01 | Ընդունվել տպագրության՝ 2026-03-20

Տպագրված է 2026 N 1(231) / Գրախոսություններ

Ամփոփում / Բանալի բառեր

ՀՀ ԳԱԱ hնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի աշխատությունների (ՀԱԻԱ) 6-րդ համարում զետեղված են 2023 թ. հոկտեմբերի 18–19-ը Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում (ՀԱԻ) ՀՀ ԿԳՄՍՆ բարձրագույն կրթության և գիտության կոմիտեի ֆինանսավորմամբ տեղի ունեցած «Համաշխարհայնացումը և սոցիալ-մշակութային գործընթացները Հայաստանում. հիմնախնդիրներ և հեռանկարներ» խորագրով գիտաժողովի զեկուցումները:

Բանալի բառերհամաշխարհայնացում սոցիալ-մշակութային գործընթացներ արտագաղթ ներգաղթյալներ բռնի տեղահանվածներ Սփյուռք աուտենտիկ զբոսաշրջություն լեզվական քաղաքականություն հագուստ ուտեստ։

Բեռնել