Բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի նորագույն շրջանի պատմության բաժնի առաջատար գիտաշխատող Դավիթ Գասպարյանն ընթերցող լայն հանրությանն է ներկայացրել «Եղիշե Չարենցի կյանքը և ժամանակը» վերնագրով ծավալուն մենագրությունը: Աշխատությունը գրականագետի տարիների վաստակի արդյունքն է՝ նախատեսված երեք հատորներից (հաջորդ երկու հատորը լույս կտեսնեն «Եղիշե Չարենցի ստեղծագործությունը» և «Եղիշե Չարենցի արվեստը» վերնագրերով):

Բանալի բառերԵղիշե Չարենց Կարս Երևան Թիֆլիս Մոսկվա բանաստեղծություն պոեմ դեկլարացիա գրական խմբակցություն բանավեճ Մյասնիկյան Խանջյան Ստալին:

1922–1924 թվականները Եղիշե Չարենցի ձախ որոնումների տարիներն են. նա իրեն հռչակեց «տրիբուն» բանաստեղծ, «Ես–զինվոր, // Տրիբուն // Բալշևիկ» և փորձեց որոնել արվեստի նոր ձևեր, որոնք պայմանավորված էին հեղափոխական ժամանակների թելադրանքով: Այդ նպատակով 1922 թ. նախաձեռնեց «Երեքի» դեկլարացիան՝ համախոհներ ունենալով Գևորգ Աբովին և Ազատ Վշտունուն, 1923 թ. փորձեց ստեղծել «Ավանգարդ» վերնագրով ֆուտուրոկոնստրուկտիվիստական ամսագիր՝ փորձելով համագործակցել Կարո Հալաբյանի ու Տիգրան Հախումյանի հետ, բայց ներքին տարաձայնությունների և միջոցների բացակայության պատճառով գործը գլուխ չեկավ:

Բանալի բառերԵ. Չարենց Ալ. Մյասնիկյան Հ. Սուրխաթյան Տրապիզոն Ստամբուլ Աթենք Հռոմ Վենետիկ Ս. Ղազար Փարիզ Բեռլին Վ. Նավասարդյան Ավ. Իսահակյան Կ. Զարյան Հ. Թումանյան:

Խորհրդային պետական, կուսակցական և ռազմական ականավոր գործիչ, հրապարակախոս ու գրականագետ Ալեքսանդր Աստվածատուրի (Ֆեոդոր) Մյասնիկյանը (Մյասնիկով, կեղծանունը՝ Ալ. Մարտունի, 1881­1925) հայոց նորագույն պատմության մեծագույն դեմքերից է, որի կարճատև կյանքն ու բազմաբեղուն գործունեությունը սերտորեն կապված են եղել նաև հայ ժողովրդի ազատության ու ազգային վերածննդի հետ: Նոր Նախիջևանի (ներկայիս Դոնի Ռոստովի շրջագծում) հայ-ռուսական միջավայրը, դպրոցական ուսումնառությունը՝ տեղի ծխական ու թեմական դպրոցներում (սեմինարիա), ապա՝ Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում, նպաստեցին Մյասնիկյանի հայրենասիրական, ազգային դիմագծի ձևավորմանը, իսկ կրթության շարունակությունը Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում:

Բանալի բառերԱլեքսանդր Մյասնիկյան Նոր Նախիջևան Մոսկվա Լազարյան ճեմարան Միքայել Նալբանդյան Արևմտյան ռազմաճակատ գլխավոր հրամանատար կենտգործկոմի նախագահ Խորհրդային Հայաստանի ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի նախագահ