Մատթեոս Զարիֆյանն «արևմտահայ քնարերգության վերջին տաղանդավոր ներկայացուցիչն է», որն ամրագրել է իր տեղը Պ. Դուրյանի ու Մ. Մեծարենցի, Վ. Տերյանի, Վ. Թեքեյանի ու Ռ. Սևակի կողքին՝ «որպես նրանց կրտսեր եղբայրը» ։ Նկատելի է Զարիֆյանի գեղարվեստի որոշակի առնչակցությունը խորհրդապաշտությանն ու ռոմանտիզմին, սակայն, ինչպես Արծրուն Ավագյանն է նկատում, «բանաստեղծական աշխարհի իր հիմնական երակով նա մնում է հայ գեղապաշտ սերնդի երգիչներից մեկը» ։ Գեղարվեստական արժեքներ են նաև Զարիֆյանի նամակներն ու օրագրային գրառումները՝ որպես հեղինակի խոհապրումի ու աշխարհատեսության ինքնօրինակ արտահայտություններ:

Բանալի բառերԶարիֆյան արևմտահայ քնարերգություն արտացոլման սկզբունք վերջին ներկայացուցիչ նարգիզիզմ Օսկար Ուայլդ աչք հայելի ավազան ծով։

Միջնադարյան Հայաստանի պատմության ուսումնասիրման համար աղբյուրագիտական առատ նյութ են ընձեռում վանական համալիրները, որոնց կազմում ընդգրկված կառույցների որմերին և կոթողային հուշարձաններին պահպանված վիմագրերը, ինչպես նաև այդ նույն համալիրներից հայտնի ձեռագիր մատյանների հիշատակարաններն անփոխարինելի սկզբնաղբյուրներ են: Հայագիտության մեջ՝ դեռևս XIX դարում լայն տարածում գտած տեղագրական-նկարագրական բնույթի աշխատություններում, արդեն իսկ կարևորվել է տարբեր գավառների, վանքերի, ամրոցների և պատմամշակութային այլ կենտրոնների գրավոր ժառանգությունն առանձին մենագրության նյութ դարձնելը :

Բանալի բառերՑաղաց քար վանք հուշարձանախումբ եկեղեցի խորան կոթող վիմագիր խաչքար նվիրատվություն։

Սոթք գյուղը գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության Գե­ղար­քու­նիքի մարզի հարավ-արևելքում: Ըստ Ստեփաննոս Օրբել­յա­նի վար­կածի՝ բնակավայրի անունը ծագում է Սոթքի լեռնանցքից դեպի Սևանի կողմը փչող ցուրտ քամու անունից: Գյուղի միջով է անցնում առնվազն վերջին երկու հազար­ամ­յակնե­րում Հայաստանի ռազմավարական ամենակարևոր ուղիներից մեկը՝ միջ­նա­դարյան Դվին–Պարտավ, իսկ այժմ՝ Վարդենիս–Մարտա­կետ քա­րա­վանային/ավտո ճանապարհը:

Բանալի բառերՍոթք միջնադար մշակույթ քրիստոնեություն հու­շար­ձան­­ներ պեղումներ ամրոց եկեղեցի խաչքար արձանագրություն իշխա­նա­տոհմ:

ՀՀ Սյունիքի մարզի Մեղրու տարածաշրջանում վիմագրագիտական հավաքչական գործունեության, շրջագայությունների ընթացքում ընդօրինակված արձանագրությունների շարքում առանձնանում են X դարի առաջին կեսի չորս խաչքարային հիշատակագրություններ, որոնցում, ըստ էության, հիշատակվում են Սյունյաց լեռնաշխարհի պատմական Արևիք գավառի գահակալ իշխաններ: Նրանց մասին պատմագիրները լռում են:

Բանալի բառերՍյունիք Արևիք Մեղրի գահակալ իշխան եկեղեցի խաչքար վիմագիր